yayın öğretim tasarımı

ÖĞRETİM ve ÖĞRETİM TASARIMI 

Öğretim, öğrenenlere bir ya da daha çok materyal kullanımıyla belirlenmiş davranışları kazandırarak amaca ulaşmak için planlanmış bir dizi olay ya da aktivitedir.

 Öğretim Tasarımı; ihtiyaç analizi, geliştirme, değerlendirme, uygulama, materyal kullanımını içeren sistemli öğretim planlamasıdır

Öğretim Tasarımı; 

Öğrenci özellikleri, işlem analizi, öğretim amaçları, içerik sıralaması, öğretim stratejileri, öğretim iletimi, öğretim uygulaması, değerlendirme araçları ve öğretim problemleri ile ilgilenen öğretimin sistemli planlamasıdır. • Öğretim sürecinin planlanması, geliştirilmesi, değerlendirilmesi ve yönetilmesi için sistematik bir yöntemdir

İHTİYAÇLARI BELİRLEME

1. İhtiyaç Analizi (Need Analysıs)

İhtiyaç, beklenilen durum ile varolan durum arasındaki açıktır. İhtiyaç analizi, amaçları belirlemek, maksimum ve gerçek performans arasındaki farklılıkları tanımlamak, aktivite için öncelikleri saptamak üzere sistemli bir süreçtir.

Gagne’ye göre; tasarımcı ihtiyaç analizini amaçlar belirlendikten sonra gerçekleştirmelidir, ön bilgiler tespit edilmelidir. Dick, Carey ve Carey’e göre, ihtiyaç analizi genel amaçları belirlemek için yapılır. Morrison, Ross ve Kemp’e göre, ihtiyaç analizinde, problemlerin performansı etkilemesi; önemli mali etkiye sahip, güvenliği etkileyen, çalışmayı ya da eğitim ortamını bozan kritik ihtiyaçlar, öncelikler ve temel bilgilerle ilgilenir. İhtiyaç analizinde, planlama, veri toplama, veri analizi ve sonuç raporu olarak dört aşamada ihtiyaç belirlenir

Planlama; İş ve hedef öğrenci sınıflaması, verileri toplama stratejisi geliştirilmesi ve hangi ihtiyaç çeşidinde veri toplanmasına karar verilmesi ve katılımcıların belirlenmesidir. 

Veri; Anlam çıkarmada veya sonuca varmakta kullanılan nicelikler, olaylar, kayıtlar veya sayı kümeleri (ya da gözlenen ve kaydedilen şeydir. 

Verilerin Toplanması; Gözlemlerde bulunarak ya da sorular sorularak verilerin elde edilmesidir. Verilerin Analizi; Verilerin, araştırma amaçları doğrultusunda, temel öğelerini ve karakterlerini belirleme ve ayırtetme işlemlerine denir.

 Sonuç Raporu; Çalışmanın amacını, sürecini, tablolar ve açıklamalarıyla sergilenen sonucunu ve gerekli önerileri içeren rapordur

2. Hedef Analizi (Objective Analysis) 

Genel Amaç (Goal); Öğrenenlerin yapabileceklerinin terimlerle ifade edildiği öğretimsel isteğin geniş, genel durumudur.

 Hedef (Objective); Öğrenenlerin belli bir öğretim etkinliğini bitirdiklerinde ne öğreneceklerini ifade eden durumdur.

 Hedef Analizi; Kazandırılması gerekli kararların ve süreçlerin sırasını tanımlayan bir hedefi analiz etmek için kullanılan 

Gagne’ye göre; öğretimi tasarlamanın temel sebebi; hedeflere ilgiyi çekebilmektir. Dick, Carey ve Carey’ye göre; Hedefler, ihtiyaç değerlendirmesi ile belirlenir ya da hedefler listesinden seçilebilir. Öğrenme zorlukları yaşayan öğrencilerden edinilen pratik deneyimlerden ya da bir işi yapan kişilerin analizlerinden, yeni bir öğretimin bazı diğer gereksinimlerinden de ortaya çıkarılabilir. Tutum, zihinsel beceriler, sözel bilgiler, devinsel becerilere göre hedefler sınıflandırılır.

3. Performans Değerlendirmesi

Performans değerlendirmesi; Amaca ulaşmak üzere davranıştaki değişikliklerin gözlemlenip ya da sınanıp değerlendirilmesi. Burada analiz olarak kastedilen, bu değerlendirme şekillerine ve değerlendirme araçlarına karar verilmesidir.

Morrison, Ross ve Kemp ’de, belirlenmiş ihtiyaç veya problemin girdi olarak kullanılarak öğretime uygun olup olmadığına karar verilir. Dick, Carey ve Carey ’de öğretim analizinde; insanların hedefi sergilemek için neler yapacaklarının belirlenmesinden söz edilmektedir. Öğretime başlamak için beceri, bilgi ve tutumlardan hangilerinin gerektiğine karar verilmesi söz konusudur. Merrill BGK’da amaç boyutlarında performans boyutuna yer verilmekle birlikte test maddelerinin belirlenmesinde test yapabilmek için öğrenciye önceden verilmiş olması gereken bilgi ve materyaller girdi olarak adlandırılmaktadır.

İÇERİK ANALİZİ (CONTENT ANALYSIS)

İçerik; Öğretim sürecinde öğretilecek olgu, olay, kavram, işlem, ilke, vb. lerdir

. İçerik Analizi; Öğretim sürecinde nelerin öğretileceğinin çözümlenmesidir. Morrison, Ross ve Kemp, öğretim tasarımının gelişiminin içeriğin net bir biçimde ortaya konmasına bağlı olduğundan söz etmektedir. Dick, Carey ve Carey, öğrenici ve Bağlam Analizi’nde; becerilerin öğrenileceği ve kullanılacağı bağlam analizinin yapılmasından söz etmektedir. Mevcut beceriler, tutumlar, tercihler, ortam özellikleri belirlenir. Gagne (1992), Öğrenici ile ilişkili olarak ön bilgilerin içeriğinde.

 HEDEFLERİN YAZIMI 

Gagne ve Briggs’de duyuşsal, devinsel, zihinsel beceriler, sözel bilgi veya bilişsel stratejilere dayanarak öğrenmedeki gerekli koşullara göre hedef yazılır. Dick, Carey ve Carey’de öğretim analizi ve giriş davranışları ifadelerine dayanarak hedef yazılır. Morrison, Ross ve Kemp’de bilişsel, devinsel ve duyuşsal alanlara dayanılarak hedef yazılır. Merrill BGK’da Gagne’ye dayanarak koşul, performans ve ölçüt boyutlarında hedef yazılır.

İÇERİK SIRALAMASI

Gagne (1992)’ye göre önkoşul yöntemine göre sıralama söz konusudur. Morrison, Ross ve Kemp ve Merrill BGK Kuramı da içerik sıralamasında Gagne’ye dayanır. Morrison, Ross ve Kemp içeriği; öğrenen, dünya ve kavram ilişkili olarak sıralar. İçerik; Merrill (1983)’te olgu, kavram, işlem, ilke olarak hiyerarşik sıralanırken, Morrison, Ross ve Kemp’de bunlara ek olarak olay, kişiler arası ve tutum türleri de yer almaktadır. Merril’de ad verme, betimleme ve üretici işlemlerle konu sınıflamasına yer verilmiştir. Gagne ve Briggs’e göre ayırt etme, kavram, ilke ve problem çözme aşamaları söz 

konusudur.

ÖĞRETİM STRATEJİLERİNİN TASARIMI

 Morrison, Ross ve Kemp , içerik-performans matriksinde her hedefin ve performans düzeyinin belirlenmesi söz konusudur. Stratejiler her hücre için uygulanır ve üretici stratejiler belirlenir. İletim ve öğretim stratejilerine yer verilmiştir. Performans düzeylerinde Merrill’de BGK Kuramı’nda yer alan bulma düzeyi dışında; hatırlama ve kullanma düzeylerine yer verilmiştir. Her bir hücre için stratejiler uygulanır. Bu stratejiler, birincil ve ikincil sunum biçimleriyle sunulur. Morrison, Ross ve Kemp’de sunumda; öğretmenin sınıfa sunumu, öğrencinin kendi hızının farkına varması ve grup etkileşimi söz konusudur. 

Dick, Carey ve Carey, sunumda kullanmak üzere öğrencinin kendini gözlemlemesini sağlamak üzere araç geliştirme öğretim tasarımı basamağına, değerlendirme öncesi yer vermektedir. Strateji, diğer modellerdekine benzer olarak, öğretim öncesi etkinlikler, bilginin sunumu, alıştırma, dönüt, test etme, takip bölümlerini içerir. Gagne’de, Merrill BGK Kuramı ve Morrison,Ross ve Kemp’in strateji temeli olarak dikkat çekme, bilgi verme, önbilgileri yoklama, uyarıcı sunma, rehberlik ve davranış kazandırma, dönüt, kalıcılık ve transfer basamakları söz konusudur.

DEĞERLENDİRME

Morrison, Ross ve Kemp’te; süreç ve ürün değerlendirme ve diğer modellerden farklı olarak onaylayıcı değerlendirme vardır. Dick, Carey ve Carey’de süreç ve ürün değerlendirme söz konusudur. Gagne’de ürün değerlendirme söz konusudur. Merrill’te ayırtedicilik, madde sayısı, zamanlı ve diğer modellerden farklı olarak zamansız ölçüt vurgulanarak ürün ve süreç değerlendirme söz konusudur.